10-12-2010: «ο πόλεμος των κουμπιών», του Yves Robert

Posted: 06/02/2011 in Uncategorized

Ο πρόλογος του συγγραφέα Louis Pergaud στην έκδοση του βιβλίου του «Ο πόλεμος των κουμπιών» (La Guerre des Boutons, Paris 1912)

Από εδώ δεν θα περάσετε υποκριτές, ψευδοευλαβείς, γερο-διπρόσωποι, πανούργοι, κενόδοξοι…

Francois Rabelais

Όσοι ευφραίνονται διαβάζοντας Ραμπελέ, αυτόν τον μεγάλο και αληθινό πνευματικό άντρα της Γαλλίας, θα υποδεχτούν, πιστεύω, με χαρά ετούτο το βιβλίο που παρά τον τίτλο του δεν απευθύνεται σε μικρά παιδιά ούτε σε νεαρές παρθένες. Αδιαφορώ για τις αναστολές, εν τη ρύμη του λόγου, μιας ευνουχισμένης εποχής που κάτω από το πέπλο της υποκρισίας δεν κρύβει, συχνά, παρά νευρώσεις και κακίες! Αδιαφορώ ακόμα και για φανατικούς Λατίνους , εγώ είμαι Κέλτης. Αυτός είναι ο λόγος που θέλησα να γράψω ένα βιβλίο υγιές και συνάμα ευχάριστο, επικό και ραμπελεϊκό, ένα βιβλίο που να σφύζει από ζωντάνια και ενθουσιασμό και από το γέλιο, αυτό το τρανταχτό, ευτυχισμένο γέλιο που έκανε την κοιλιά των πατεράδων μας να πονάει, αυτών των περίφημων μεθοκόπων, αυτών των συμπαθέστατων γονυαλγών.

Για αυτό δεν δείλιασα μπροστά στις ωμές εκφράσεις, αρκεί που είναι απολαυστικές, ούτε στις τολμηρές χειρονομίες, αρκεί που είναι επικές. Θέλησα να αναπλάσω μια στιγμή της παιδικής μου ηλικίας, της ενθουσιώδους και ανέμελης εποχής που ήμαστε θαρραλέα αγρίμια, απαλλαγμένοι δηλαδή από την υποκρισία που βασίλευε στην οικογένεια και στο σχολείο. Αντιλαμβάνεστε ότι θα ήταν αδύνατο για ένα τέτοιο θέμα να περιοριστώ στο λεξιλόγιο και μόνο του Ρακίνα. Το μέλημα της ειλικρίνειας θα μου χρησίμευε ως πρόσχημα εάν επιθυμούσα να απολογηθώ για τις τολμηρές λέξεις και τις ζωντανότατες εκφράσεις των ηρώων μου. Πλην όμως, κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να με διαβάσει. Κι ύστερα από τούτο τον πρόλογο και τη ρήση του Ραμπελέ που κοσμεί την πρώτη σελίδα, δεν αναγνωρίζω σε κανέναν ακαδημαϊκό, λαϊκό ή θρησκευόμενο, που πλήττεται από μια ηθική λίγο πολύ απεχθή, το δικαίωμα να παραπονεθεί.

Άλλωστε, και τούτη είναι η καλύτερη δικαιολογία μου, συνέλαβα την ιδέα αυτού του βιβλίου εν πλήρει ευφορία, το έγραψα εν ευδαιμονία, διασκέδασε μερικούς φίλους μου κι έκανε τον εκδότη μου να ξεκαρδιστεί, δικαιούμαι, επομένως, να ελπίζω ότι θα αρέσει και στους «καλή πίστη», του Ευαγγελίου, κι όσο για τους υπόλοιπους, όπως λέει και ο Λεμπράκ, ένας εκ των ηρώων μου, σκασίλα μου. LOUIS PERGAUD


Βιογραφικά και Εργογραφικά του Louis Pergaud

Γεννήθηκε στο Μπελμόν ,στις 22 Ιανουαρίου 1882 και σκοτώθηκε σε μια μάχη κοντά στη Μαρσεβίλ, στις 4 Απριλίου 1915.Οπατέρας του Pergaud ήταν ένας αντικληρικαλιστής ρεπουμπλικάνος δάσκαλος και ο Pergaud από τα 16 του ήταν ένα ατίθασο παιδί. Από το 1907,εγκαταλλείπει την επαρχία όπου μεγάλωσε και πηγαίνει στο Παρίσι. Το 1908 δημοσιεύει τα πρώτα του ποιήματα. Το 1910 εκδίδει το «Η Αλεπού στο Παζάρι» όπου και βραβεύεται. Με παρόμοια θεματολογία που σχετίζεται με τις συνήθειες των ζώων, εκδίδει άλλο ένα βιβλίο την επόμενη χρονιά και τρία χρόνια αργότερα εκδίδει το «Η ιστορία ενός σκύλου». Το 1912 εκδίδεται το «Ο πόλεμος των κουμπιών» στο οποίο ο συγγραφέας μέσω της μυθοπλασία του μεταφέρει τις μνήμες του από το χωριό του, Λαντρές, κοινότητα της επαρχίας Μπεζανσόν, όπου έμενε. Το βιβλίο αυτό μεταφέρθηκε στην οθόνη το 1936 από τον Jack Deroy, το 1962 από τον Yves Robert και το 1994 από τον John Roberts.

(Από την ελληνική έκδοση του βιβλίου και τις εκδόσεις Γαβριηλίδης/Άρκτος, 1992)

Εργοβιογραφικά του Yves Robert

Λιγότερα γνωρίζουμε για τον Yves Robert,τα οποία και συλλέξαμε από το διαδίκτυο: Ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, γεννήθηκε το 1920 και πέθανε το 2002. Θήτευεσε όταν ήταν νέος στα θεατρικά εργαστήρια στο Παρίσι, ενώ εργαζόταν σε τυπογραφείο για να μπορεί να επιβιώνει. Για την ταινία του «Ο πόλεμος των κουμπιών» (La Guerre des Boutons) βραβεύτηκε με το κινηματογραφικό βραβείο Jean Vigo. Το 1972 στο Διεθνές Φεστιβάλ του Βερολίνου βραβεύτηκε για την ταινία του «Ο άνθρωπος με το μαύρο παπούτσι», ενώ με την ταινία του «Un Elephant ca trompe énormément» έγινε διεθνώς γνωστός. Μια άλλη ταινία του «Θα ανταμώσουμε όλοι στον παράδεισο» βραβεύτηκε επίσης. Προς το τέλος του ασχολήθηκε με ταινίες δραματικές. Συνολικά έγραψε και σκηνοθέτησε 23 ταινίες και συμμετείχε σε περισσότερες από 75. Παντρεύτηκε και έζησε με την πιανίστα και ηθοποιό Danièle Delorme.

_______________________________________________________________________________________

Λίγα, ενδεικτικά αποσπάσματα για το λαϊκό σχολείο και μάλιστα αυτό των αγροτικών περιοχών της Γαλλίας, της περιόδου που συνέγραψε ο Louis Pergaud το «Ο Πόλεμος των κουμπιών», από τον Bernard Charlot και την εργασία του «Το σχολείο αλλάζει-Κρίση του Σχολείου και κοινωνικοί μετασχηματισμοί», εκδόσεις Προτάσεις, Αθήνα 1992

Ποιες λειτουργίες εκπληροί το λαϊκό σχολείο στο τέλος του 19ου αι.;…

…Το σχολείο πρέπει να μάθει τα παιδιά να γράφουν, να διαβάζουν και να μετρούν (Σ.Σ.: υποχρεωτικές λειτουργίες ήδη πριν το 1880,ακόμη κι αν έπρεπε να επιτελούν εκτός του σχολείου) και να τους διδάσκει κάποιες βασικές γνώσεις. Το λαϊκό σχολείο, όμως ορίζει πάνω απ’ όλα ως στόχους του, τη διαμόρφωση της προσωπικότητας, του ήθους καθώς και την κοινωνικοποίηση των παιδιών. Κατά τον Jules Ferry, το λαϊκό σχολείο οφείλει «να εντυπώνει στο μυαλό των παιδιών την ενεργητικότητα, την αυτοκυριαρχία, τις βλαβερές συνέπειες του διασπαστικού πνεύματος και του φθόνου. Πρέπει να διδάσκουμε το σεβασμό στην κοινωνική τάξη, την έννοια και την αναγνώριση της αξίας, το σεβασμό στην ιδιοκτησία, την αγάπη για την πατρίδα»…

…Η πατρίδα είναι το κλειδί του συστήματος, η υπέρτατη αρχή. Όπως γράφει η Mona Ozouf, «η πατρίδα στο λαϊκό σχολείο παίζει το ρόλο που παίζει ο Θεός στο κατηχητικό». Η πατρίδα υπερβαίνει τις τοπικές ιδιαιτερότητες, τις πολιτικές συγκρούσεις, τις κοινωνικές αντιθέσεις που κατακερματίζουν και ταράσσουν τη γαλλική κοινωνία…

…Επιβάλλοντας παντού τη γαλλική γλώσσα ως γλώσσα της πολιτιστικής ανωτερότητας το λαϊκό σχολείο περιορίζει τις άλλες γλώσσες που εξακολουθούν να λειτουργούν στη χώρα ως φορείς μιας ιδιαίτερης διαμόρφωσης της προσωπικότητας και κοινωνικοποίησης των παιδιών…

…Μένει να πούμε ότι το λαϊκό σχολείο απεγκλωβίζει τον αγροτικό κόσμο αποδυναμώνει την κυριαρχία της τοπικής κοινωνίας, ευνοεί την γεωγραφική και επαγγελματική κινητικότητα…

…Το λαϊκό σχολείο αρνείται την τοπική και περιφερειακή ταυτότητα του επαρχιώτη, αλλά προς όφελος της προώθησης των αγροτικών αξιών μέσα από ένα σχήμα ιδεατό που καταξιώνει τον Αιώνιο Χωρικό…

Οικονομία, ολιγάρκεια, εργασία

…Αυτό το αγροτικό ιδεώδες του λαϊκού σχολείου, όπως σωστά επισημαίνει ο Edwy Plenel είναι επίσης το ιδεώδες της κοινωνικής ευταξίας…

…Αλλά και η δύναμη της οικογένειας στον τομέα της εκπαίδευσης υπέστη σφοδρά πλήγματα γιατί το λαϊκό σχολείο πέτυχε κάποιον υποβιβασμό και εξασθένιση του ρόλου της οικογένειας στον τομέα της εκπαίδευσης. Αυτός ο υποβιβασμός έγινε αποδεκτός από τις οικογένειες γιατί το σχολείο δικαίωνε τις αγροτικές αξίες και υιοθετούσε παραδοσιακά σχήματα κοινωνικοποίησης του παιδιού: επιβολή πειθαρχίας, εξουσία ενηλίκων κλπ. Από δω και πέρα, την κεντρική θέση στο εκπαιδευτικό σύστημα την κατέχει το σχολείο…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s