21-01-2011: “το δέντρο που πληγώναμε”, του Δήμου Αβδελιώδη

Posted: 06/02/2011 in Uncategorized

«Η νοσταλγία για μένα είναι η επιθυμία που όλοι οι άνθρωποι έχουμε να επιστρέψουμε στην αθωότητά μας· η αθωότητα είναι μια πολύ δυνατή και ωραία αίσθηση, είναι αυτή που μας κάνει να θαυμάζουμε τον κόσμο, να βλέπουμε κάτι και να νομίζουμε ότι το βλέπουμε για πρώτη φορά. Την αίσθηση αυτή σιγά σιγά τη χάνουμε, επειδή οι δυνατότητες του μυαλού μας καταλαμβάνονται από τον τρόπο που μαθαίνουμε να ζούμε τη ζωή με τις λιγότερες απώλειες, ένας διαρκής δηλαδή συμβιβασμός με το κοινωνικό φαινόμενο, κάτι που είναι πραγματικό και αναγκαίο και δεν μπορούμε να το αποφύγουμε. Έχω την ελπίδα ότι καταδείχνοντας αυτή την επιστροφή στο χρόνο, στο χώρο της αθωότητας, είναι σαν να αγγίζει κάποιος και την αίσθηση των άλλων και έτσι να κάνει τους ανθρώπους πιο μαλακούς στη λειτουργία των αισθήσεων, αλλά κυρίως να προβάλει μέσα τους ένα μοντέλο ζωής που χρησιμοποιεί το παρελθόν, για να δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για το τώρα. Και αυτό το τώρα συνήθως ταυτίζεται και με την έννοια του μέλλοντος. Για μένα όμως έχει μεγαλύτερη σημασία στην περιοχή του τώρα να εναποτίθεται αυτή η μάθηση και αυτή η αίσθηση των πραγμάτων».

Δήμος Αβδελιώδης

Δήμος Αβδελιώδης

…Η τέχνη εμπεριέχει την κοινωνική αποστολή και την παιδεία. Δεν είναι κάτι θεωρητικό, είναι κυρίως πράξη που προϋποθέτει εγρήγορση και πειθαρχία, δημιουργώντας ένα ζωντανό κοινωνικό κύτταρο. Είναι, επίσης, εκτεθειμένη στη διαρκή κρίση και κριτική των θεατών και των ειδικών. Είναι ένα μοντέλο σύνθεσης, θεωρίας και πράξης που προσπαθεί να παρέμβει παραδειγματικά στο χώρο της καθημερινής ζωής και πρακτικής. Αυτά, βέβαια, για μια τέχνη που δεν πουλάει σαν εμπόρευμα τον οραματικό και υπερβατικό της χαρακτήρα…

…Το ζήτημα του κινηματογράφου είναι τεράστιας σημασίας για μια χώρα όπως η Ελλάδα, γιατί μπορεί να εκπέμψει με την ταχύτητα και την πειστικότητα του μέσου όλο το φάσμα της ορατής αλλά και της αθέατης πραγματικότητάς της και της Ιστορίας της. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί μόνο με το ταλέντο και την προσωπική προσπάθεια. Προϋποθέτει, καταρχάς, σοβαρή παιδεία, που πρέπει να ξεκινάει από τα σχολεία και να διατρέχει όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Όταν τα παιδιά από τη γέννησή τους καταναλώνουν άπειρο υλικό εικόνων από την τηλεόραση, δεν μπορεί να αφήνονται ανυπεράσπιστα, χωρίς κριτήρια, να αφομοιώνουν και να ενστερνίζονται αβούλως ό,τι γενικά πέφτει στα μάτια τους. Κινηματογράφος, λοιπόν, σημαίνει πρωτίστως παιδεία, καλλιέργεια και πρόοδο για μια κοινωνία. Δυστυχώς, η ανώτερη πολιτική ηγεσία του τόπου ποτέ δεν μπόρεσε να εκτιμήσει σωστά αυτό το σοβαρό ζήτημα. Έδειξε είτε επαρχιωτισμό, είτε αδιαφορία. Αλλά πιστεύω, πως και ο χώρος του κινηματογράφου δέν έδειξε την απαραίτητη ωριμότητα και σύνεση, ώστε να πείσει την πολιτική «πατρική εξουσία» για την άγνοια και τη βαρβαρότητά της. Ας ελπίσουμε, τώρα, πως οι δικηγόροι και ο υπουργός που χειρίζονται το θέμα του νομοσχεδίου στο τελικό του στάδιο, θα λάβουν σοβαρά υπόψη όλες εκείνες τις προσεγγίσεις που ξεπερνούν τις ιδιοτελείς βλέψεις, είτε προσωπικές, είτε σωματειακές και αρθρώνουν ένα λόγο που αφορά την τέχνη σαν παιδεία και δημιουργία με οραματικούς σκοπούς, συνδυασμένους με την προφανή και τη μυστική ζωή της χώρας μας…

Αποσπάσματα από τη συνέντευξη του Δ. Αβδελιώδη στην εφημερίδα «Δρόμος», Νοέμβριος 2010

———

Βιογραφικό

Γεννήθηκε στη Χίο το 1952 και σπούδασε στη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής στη δραματική σχολή του Γιώργου Θεοδοσιάδη. Έχει σκηνοθετήσει τόσο κινηματογραφικές ταινίες, όσο και θεατρικές παραστάσεις. Δίδαξε επίσης κινηματογράφο στο τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Παντείου Πανεπιστημίου από το 1993 μέχρι το 1998.

Από το 1997 ως το 2000 διετέλεσε Καλλιτεχνικός Διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Β. Αιγαίου.

Φιλμογραφία

Σκηνοθεσία, σενάριο και παραγωγή

1982 Αθέμιτος Συναγωνισμός.

Πρώτο βραβείο κριτικής επιτροπής Φεστιβάλ Δράμας (1994).

1987 Το δέντρο που πληγώναμε

Ειδική μνεία της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου, στα πλαίσια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Συμμετοχή στην εβδομάδα κριτικής στο Φεστιβάλ των Καννών (1987).

Βραβείο ευρωπαϊκής επιτροπής ταινιών νεότητας του Φεστιβάλ Βερολίνου .

Χρυσός Ελέφαντας καλύτερης ταινίας, Φεστιβάλ Νέου Δελχί.

Αργυρός Ελέφαντας σκηνοθεσίας, Φεστιβάλ Νέου Δελχί.

1990 Νίκη της Σαμοθράκης

Βραβεία ενδυματολογίας και ήχου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (1990).

Κρατικά βραβεία μουσικής, μακιγιάζ και ήχου και διάκριση ποιότητας ταινίας (1991).

1999 Η εαρινή σύναξις των αγροφυλάκων

ΓΔ κρατικό βραβείο ταινίας μυθοπλασίας μεγάλου μήκους.

Κρατικό βραβείο σκηνοθεσίας.

Βραβείο Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου.

Βραβείο FIPRESCI.

Τέσσερα βραβεία στο Φεστιβάλ Βερολίνου.

Συμμετοχή σε πολλά διεθνή Φεστιβάλ.

Ερμηνεία

1981 Μάθε παιδί μου γράμματα

1981 Κερήθρες

1987 Το δέντρο που πληγώναμε

1988 Ένας ερωδιός για τη Γερμανία

1989 Αντανακλάσεις

1990 Νίκη της Σαμοθράκης

1998 Το Αίνιγμα

Θεατρικές παραστάσεις

1992 Μορφές από το έργο του Βιζυηνού

1995 Τρία ελληνικά παραμύθια

2001 Λίγα απ’ όλα (Καραγκιόζης)

2003 Άσμα Ασμάτων…

…και άλλα. Στις μέρες μας, παρουσιάζει στο στούντιο Λήδρα την πολύ ενδιαφέρουσα θεατρική διασκευή στο έργο του Γεωργίου Βιζυηνού «Το μόνο της ζωής του ταξείδιον»

———-

ΜΑΣΤΙΧΗ. Είναι μια ελαιορητίνη, πτωχή εις αιθέριον έλαιον, η οποία εξιδρούται αυτομάτως ή υποβοηθείται η εκκρισής της δι’ εντομών από δενδρύλλια του γένους πιστάκη, των ειδών λεντίσκου, τερεβίνθου και της ποικιλίας χίας, τα οποία είναι ιθαγενή των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, της Βορείου Αφρικής και των καναρίων νήσων. Παρουσιάζεται υπό μορφήν κόμβων ημιδιαφανών, υποκίτρινων ή κιτρινοπράσινων, γνωστών κοινώς υπό το όνομα «δάκρυα μαστίχας». Είναι ύλη εύθριπτος, με κογχοειδή  σχάσην οσμής βαλσαμώδους,γεύσεως υπόπικρου, αρωματικής, διαλυτή εις τον αιθέρα, το χλωροφόρμιον, το τερεβινθέλαιον,ολιγότερον διαλυτή εις το οινόπνευμα. Η μαστίχη η παραγόμενη υπό της πιστάκης της λεντίσκου αποτελείται από μίγμα μαστιχικού, μαστιχολικού και μαστιχονικού οξέος, μαστιχορεζενίου και αιθερίου ελαίου συνισταμένου κυρίως εκ d-πιπενίου, διπεντενίου και βορνεόλης. Ο δείκτης οξύτητος είναι 60. Εν ακμαίον δενδρύλλιον παράγει ετησίως δι’ εντόμων 300-350 γραμμάρια μαστίχης. Η συλλογή γίνεται λίαν πρωί, όταν η νυκτερινή δροσερότης έχη καταστήσει την ελαιορητίνην σκληροτέραν, ενεργείται δε δυο-τρεις μήνας μετά τας εντομάς. Η ελαιορρητίνη εκκρίνεται κατά μήκος του κορμού εις την βάσιν του οποίου τοποθετούνται πεπλατυσμένοι λίθοι δια να μη ρυπαίνεται αύτη από χώματα. Η μαστίχη γενικώς και ιδία η μαστίχη της Χίου χρησιμοποιείται κυρίως εις την Ανατολήν, προς μάσσησιν υπό των γυναικών και προς παρασκευήν οινοπνευματώδους ποτού, της μαστίχης. Επίσης κατασκευάζεται εν Ελλάδι «γυριστό γλυκό» ή «μαστίχα». Χρησιμοποιείται ακόμη εις παρασκευήν εκλεκτών βερνικιών. Η Χίος παράγει ετησίως περί τα200.000 χιλιόγραμμα μαστίχης εξ ων το 80-90% εξάγονται εις το εξωτερικόν.

(ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ «ΗΛΙΟΥ», 1945-1960)

———-

(Αποσπάσματα από το άρθρο του Χρήστου Ρέππα στο περιοδικό «Σχεδία στ’ ανοιχτά της Αίγινας» τ.6, χειμώνας 2006)

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ‘ 60

…Αρχές της δεκαετίας του 50 η εκπαιδευτική κατάσταση του πληθυσμού ήταν τραγική. Το 1/3 του αγροτικού πληθυσμού ήταν εντελώς αναλφάβητο, ενώ στις γυναίκες το αντίστοιχο ποσοστό ξεπερνούσε το 55%. Στην ύπαιθρο στα 100 παιδιά τα 95 δεν συνέχιζαν στα σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης , ενώ πολύ μεγάλα ποσοστά σχολικής διαρροής παρατηρούνται ακόμα και στο Δημοτικό Σχολείο , όπου ένα 60% διέρρεε ήδη από την Γ’ και Δ ΄ Τάξη. Ενώ το 15% του πληθυσμού της σχολικής ηλικίας δεν φοιτά καθόλου στο σχολείο. Στο γενικό πληθυσμό το 32, 4% είναι αναλφάβητοι, 2,9 % κατέχει απολυτήριο μέσων σχολών και μόλις το 1, 1% είναι κάτοχοι πτυχίου ανώτατης σχολής.

Το δίλημμα που μπαίνει ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ‘ 50 είναι για τον προσανατολισμό του ελληνικού σχολείου , αν δηλ. αυτός θα είναι ανθρωπιστικός και με έμφαση στην αρχαιοελληνική παράδοση όπως ήταν μέχρι τότε ή αν θα ήταν τεχνοκρατικός…

…Μπαίνει έτσι το αίτημα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης με τη σύνδεση του εκπαιδευτικού σχεδιασμού με την οικονομική ανάπτυξη. Το ρεύμα που επαγγέλλεται την αλλαγή στα εκπαιδευτικά πράγματα είναι τεχνοκρατικό στον προσανατολισμό του. Δίνει δηλ. έμφαση στη σχέση της εκπαίδευσης με την οικονομική ανάπτυξη , μέσα από την αλλαγή του  περιεχομένου των αναλυτικών προγραμμάτων και την προσπάθεια ανάπτυξης της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης…

…Η πρώτη μεταρρυθμιστική προσπάθεια θα ξεκινήσει το 1957 με την συγκρότηση της » Επιτροπής Παιδείας» και τη δημοσίευση των »Πορισμάτων» της . Στα πορίσματα η  Παιδεία χαρακτηρίζεται θετική και παραγωγική επένδυση , γίνεται ανάγκη αναμόρφωσης της οργάνωσης και των προγραμμάτων της ελληνικής εκπαίδευσης , της στροφής προς την τεχνικοεπαγγελματική  εκπαίδευση , βάση της εκπαίδευσης ν ‘ αποτελεί η ανθρωπιστική παιδεία  και ο τονισμός της ιστορικής συνέχειας του έθνους αρχαίος , μεσαιωνικός , και νεώτερος ελληνισμός , εκπαίδευση ν’ ανοιχτεί και στους κοινωνικά αδύναμους και να μην αποτελεί πεδίο προσωπικών και ανταγωνισμών…

…Η σημαντικότερη προσπάθεια διαμόρφωσης νέων προσανατολισμών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι αναμφισβήτητα η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964 , που πραγματοποιήθηκε από το κόμμα της Ένωσης Κέντρου (Υπουργός Παιδείας Γ. Παπανδρέου , Υφυπουργός Λ. Ακρίτας , Γεν. Γραμματέας Ε. Παπανούτσος). Η μεταρρύθμιση ιδεολογικά κινήθηκε στους ίδιους άξονες και προσανατολισμός μ’ αυτούς που πρότειναν τα πορίσματα της » Επιτροπής Παιδείας ». Στην εισηγητική έκθεση του νόμου 4379/ 1964 θεωρείται ότι ο χαρακτήρας της εκπαίδευσης πρέπει κατά βάση να είναι ουμανιστικός , αλλά ότι αποτελεί προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας και την πνευματική προκοπή του έθνους. Στα οργανωτικά μέτρα που πάρθηκαν περιλαμβάνονται : η θεσμοθέτηση μια εννιάχρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης που θα περιλάμβανε τα έξι χρόνια του δημοτικού και τα τρία πρώτα χρόνια του γυμνασίου. Το γυμνάσιο όπως και το επόμενο στάδιο της μέσης εκπαίδευσης το Λύκειο θα διαχωρίζονταν σε κατευθύνσεις , διαμορφώνοντας ένα εσωτερικό δίκτυο κοινωνικής επιλογής και ταξικής διαφοροποίησης του μαθητικού πληθυσμού , μ’ ένα γενικό και τεχνικό γυμνάσιο και ένα γενικό  και τεχνικό – επαγγελματικό λύκειο και σχολές εξειδίκευσης τεχνικών. Στα γυμνάσια τα αρχαία ελληνικά θα διδάσκονταν από μεταφράσεις. Η εισαγωγή στον δεύτερο κύκλο της μέσης εκπαίδευσης γίνονταν με εξετάσεις. Καθιερώθηκε η δωρεάν εκπαίδευση στην Ελλάδα για όλα τα ελληνόπουλα ηλικίας 6- 15 ετών καθώς και η δημοτική γλώσσα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης , ιδρύονται νέα πανεπιστήμια , καθιερώνονται δύο τύποι ακαδημαϊκού απολυτηρίου , ισότιμοι μεταξύ τους  και αλλάζει το μάθημα και εισάγονται καινούργια μαθήματα , όπως στοιχεία δημοκρατικού πολιτεύματος , στοιχεία φιλοσοφίας, ψυχολογίας , οικονομικής επιστήμης , κοινωνιολογίας , ιδρύεται το παιδαγωγικό ινστιτούτο ως επιστημονικός σύμβουλος του κράτους για τη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής.

Οι κριτικές ασκήθηκαν τόσο από τα αριστερά  όσο και από τα δεξιά. Η Ρ. Ιμβριώτη βρίσκει αρκετά θετικά στοιχεία στη μεταρρύθμιση  που »αν εφαρμοστούν σωστά θα βοηθήσουν η παιδεία να γίνει ανεμπόδιστο κτήμα του λαού».  Στα θετικά βλέπει τη δωρεάν παιδεία την εισαγωγή της δημοτικής γλώσσας , το 9χρονο σχολείο. Αντιθέτως η κριτική μιας σειράς μηχανισμών του συστήματος θα είναι εξαιρετικά αρνητική επαναφέροντας το  αναχρονιστικό πνεύμα που επικρατούσε για δεκαετίες στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Δείγματα τέτοιας κριτικής είναι αυτή της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών , και της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων». Η Φιλοσοφική Σχολή θα μιλήσει για μέτρα »άκρως αντίθετα με το συμφέρον της ελληνικής εκπαιδεύσεως και της »Ελληνικής Παιδείας», ενοχλούμενη ιδιαίτερα από το γεγονός ότι το γυμνάσιο μετατρέπεται σε »σχολείο της καθημερινής ζωής δια πάντας τους ελληνόπαιδας». Στο ίδιο μήκος με ακόμα πιο συντηρητική λογική  η »Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων»  θα χαρακτηρίσουν τα μέτρα της μεταρρύθμισης » επικίνδυνον δια το έθνος μορφωτικήν οποισθοδρόμησιν και ανεπιθύμητον καθίζησιν του εθνικού φρονηματισμού ». Η ανόρθωσις βέβαια του εθνικού φρονηματισμού θα γίνει στη συνέχεια με την ανατροπή της μεταρρύθμισης από τις κυβερνήσεις της αποστασίας και θα ολοκληρωθεί με τη δικτατορία…

———-

Της Νίτσας Φράγκου συνταξιούχου δασκάλας

Στα μέσα της δεκαετίας του ’60 οι νεοδιόριστοι υπηρετούσαν στην αρχή της σταδιοδρομίας τους στα μονοθέσια σχολεία της Βόρειας και Νότιας Χίου, κυρίως στην περιοχή της Αμανής. Δεν είχε καθιερωθεί ακόμη το πενθήμερο και εργαζόμασταν πρωί και απόγευμα. Οι συνθήκες ήταν δύσκολες και οι δάσκαλοι αναγκαζόταν να μείνουν για καιρό μακριά από τις οικογένειες τους λόγω και των κακών συγκοινωνιών. Τα σχολεία θερμαίνονταν με ξυλόσομπες και ξύλα που έφερναν τα παιδιά από το σπίτι τους. Τα παιδιά ήταν πολλά και το μάθημα γινόταν με δυσκολία. Τα βιβλία πλην της Ε’ και ΣΤ’ τάξης ήταν μόνο τα αναγνωστικά. Το Υπουργείο έστελνε ένα πίνακα με διάφορα βιβλία συγγραφέων για τα μαθήματα και ο δάσκαλος μπορούσε να διαλέξει από αυτά για να τα αγοράσουν οι μαθητές. Δεν είχαν όμως όλοι την οικονομική δυνατότητα κι αυτό δυσχέραινε την κατάσταση…

Μετά τη διδασκαλία των βοηθητικών μαθημάτων της Δ’ τάξης (Θρησκευτικά, Ιστορία, Γεωγραφία, Πατριδογνωσία και Φυσική Ιστορία), ένας μαθητής της Ε’ ή της ΣΤ’ τάξης έγραφε στον πίνακα τις περιλήψεις των μαθημάτων τους και ο δάσκαλος έκανε μάθημα στις άλλες τάξεις. Με την Πατριδογνωσία τα παιδιά της Γ’ τάξης μάθαιναν τη Χίο με τα χωριά της (βουνά, ποτάμια, κάμπους κτλ.) και τα παιδιά της Δ’ τάξης την Ελλάδα και τους νομούς της. Στην Α’ τάξη μάθαιναν να διαβάζουν και να γράφουν και στη Β’ τάξη μάθαιναν καλά την προπαίδεια. Όσοι μαθητές είχαν δυσκολία στην ανάγνωση και στην αριθμητική έμεναν επιπλέον εκτός του προγράμματος, επειδή δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια να κάνουν ιδιαίτερα μαθήματα. Τότε δεν υπήρχαν σχολικά κέντρα και ο δάσκαλος δίδασκε μουσική, γυμναστική, ιχνογραφία και καλλιγραφία με μελανοδοχεία και πένες. Στις ελεύθερες απογευματινές ώρες ο δάσκαλος και οι δύο τελευταίες τάξεις ασχολούνταν με τον σχολικό κήπο. Κάθε Κυριακή πηγαίναμε όλοι μαζί στην εκκλησία ενώ στις σχολικές εορτές τα παιδιά απάγγειλαν ποιήματα και έπαιζαν σκετς.

Στην πόλη εργαζόμασταν πιο άνετα. Τα σχολεία ήταν πολυθέσια, ο κάθε δάσκαλος είχε το τμήμα του, οι τάξεις είχαν μεγάλο αριθμό μαθητών και το πρωί τα παιδιά έπιναν το γάλα τους στα συσσίτια. Οι εκδηλώσεις στις σχολικές και εθνικές εορτές και στη λήξη της σχολικής χρονιάς ήταν λαμπρότερες ενώ τον καιρό εκείνο γινόταν και γυμναστικές επιδείξεις στο γήπεδο.

(από το http://www.chios.com/education/pedia_p_xenakis.htm)

About these ads

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s